động tâm

động tâm

Nghe câu chuyện cảm động ấy, ai nấy đều động tâm.

Định nghĩa
  1. Động từ:
    • Cảm thấy xúc động, rung động trong lòng: "Động tâm" diễn tả trạng thái tâm hồn bị lay động, cảm xúc bị kích thích bởi một điều gì đó, thường là từ bên ngoài tác động vào.
    • Nảy sinh ý muốn, ý định (thường về tôn giáo, tu hành): Trong ngữ cảnh tôn giáo, "động tâm" có thể chỉ việc phát khởi tâm nguyện, ý muốn hướng thiện hoặc xuất gia.
Ví dụ sử dụng
  • Động từ:
    • Nghe câu chuyện cảm động ấy, ai nấy đều động tâm. (Nghe câu chuyện cảm động ấy, mọi người đều thấy xúc động trong lòng.)
    • Thấy cảnh hoang tàn sau chiến tranh, ông ấy không khỏi động tâm. (Nhìn thấy cảnh hoang tàn sau chiến tranh, ông ấy không khỏi xúc động.)
    • Sau chuyến đi ấy, anh ta chợt động tâm muốn quy y cửa Phật. (Sau chuyến đi ấy, anh ta chợt nảy sinh ý muốn đi tu.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "Làm cho động tâm": Gây ra sự xúc động, lay động lòng người.

    • Bài diễn văn đầy nhiệt huyết của cô ấy đã làm cho nhiều người động tâm. (Bài diễn văn đầy nhiệt huyết của cô ấy đã khiến nhiều người xúc động.)

  • "Động tâm can": Cụm từ cổ, đồng nghĩa với "động tâm", chỉ sự xúc động, thương cảm sâu sắc.

    • Câu chuyện tình éo le khiến người nghe động tâm can. (Câu chuyện tình éo le khiến người nghe thương cảm sâu sắc.)
Biến thể và từ gần giống
  • Xúc động (động từ): Cảm thấy rung động mạnh mẽ trước một sự việc, thường thể hiện ra ngoài hơn "động tâm".
  • Rung động (động từ): Có cảm xúc dâng trào, bị lay động.
  • Cảm động (tính từ/động từ): Gây nên hoặc có cảm xúc thương xót, đồng cảm.
  • Phát tâm (động từ): (Từ Hán Việt, dùng trong Phật giáo) Phát khởi tâm nguyện, ý muốn làm việc thiện, tu tập. Gần nghĩa với nghĩa thứ hai của "động tâm".
Từ đồng nghĩa
  • Xúc động: Cảm thấy rung động mạnh.
  • Rung cảm: Có cảm xúc dâng trào.
  • Thổn thức: Xúc động đến mức thấy nghẹn ngào (thường dùng trong văn chương).
Từ trái nghĩa
  • Vô tâm: Không để ý, không xúc động, không động lòng.
  • Vô cảm: Không có cảm xúc, thờ ơ.
  • Bàng quan: Đứng ngoài cuộc, thờ ơ như không liên quan.
Thành ngữ liên quan
  • "Sắt đá cũng phải động tâm": Thành ngữ nhấn mạnh sự cảm động sâu sắc, đến cả người cứng rắn như sắt đá cũng phải mềm lòng.
    • Câu chuyện tình nghĩa ấy, sắt đá cũng phải động tâm. (Câu chuyện tình nghĩa ấy, đến cả người sắt đá cũng phải cảm động.)

Từ chứa "động tâm"